Prematüre bebek miydiniz? Prematüreler büyüdüklerinde de risk altında. Prematüre doğan kişilerde ölüm oranı yüksek olduğu açıklandı. Detaylar Sağlıkta Haber’de.
Erken doğan (prematüre) kişilerde kalp hastalığı, kronik akciğer hastalığı ve şeker hastalığı kaynaklı ölüm riskinin iki kat daha fazla olduğu tespit edildi. Uzmanlar uyardı, doktorunuz prematüre olduğunuzu bilmeli…
Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesinden (NTNU) bilim insanları, Norveç, İsveç, Finlandiya ve Danimarka’dan 6,5 milyon kişiyi içeren büyük bir çalışma yürüttü. Çalışmaya göre prematüre bebekler risk altında.
Prematüre bebek için ileriki yaşamında tehdit ne?
Prematüre bebek için tehdit ne? Science Norway’in yayınladığı araştırmaya göre, 50 yaşın altındaki kişilerin kronik hastalıklara bağlı ölüm riskinin 1000 kişide 2 olduğu gözlemlenirken, gebeliğin 37. haftasından önce doğan yani prematürelerde bu oranın yüzde 40 daha fazla olduğu tespit edildi.
Prematüre bebeğin kalp ve akciğer sağlığı
NTNU’nun gerçekleştirdiği çalışmada, prematüre kişilerin kalp, akciğer ve şeker hastalığından yaşamını yitirme riskinin 2 kat daha fazla olduğu ortaya kondu.
Prematüre olduğunuzu doktorunuza bildirin
Doktorunuz prematüre olduğunuzu bilmeli
Araştırmanın yöneticisi olan Profesör Kari Risnes, “Prematüre doğanların gençlik hatta çocukluk döneminde ölüm riskinin daha yüksek olduğunu öncesinde de biliyorduk. Ancak gerçekleştirdiğimiz araştırmayla erken doğanların 50 yaş öncesinde kronik hastalıklardan ölüm riskinin çok daha fazla olduğunu gösterdik” dedi.
Profesör Risnes, doktorların hastalarıyla ilgili öncelikli edinmesi gereken bilginin hastanın prematüre bebek olunup olmadığının bilinmesi ve bu bilgiyi dikkate alması gerektiğini söyledi. Prematüre doğan bireylerde (gebeliğin 37. haftası tamamlanmadan önce doğum), yaşamın ilerleyen dönemlerinde bazı sağlık sorunları açısından riskin arttığını gösteren çok sayıda bilimsel çalışma bulunmakta. Ve bu sağlık sorunları, büyüdükçe tamamen ortadan kalkan bir durum değil.
🔬 Bilimsel Araştırmalar Ne Söylüyor?
Son dönemde yapılan büyük ölçekli çalışmalar, prematüre doğumun etkilerinin yetişkinliğe kadar uzandığını ortaya koymaktadır:
Yetişkinlikte de Devam Eden Risk: 2024 yılında JAMA Network Open dergisinde yayınlanan, yaklaşık 5 milyon kişiyi 23-36 yıl boyunca izleyen kapsamlı bir araştırma, prematüre doğan bireylerde ölüm riskinin 36 yaşına kadar arttığını göstermiştir. Bu risk, özellikle bebeklik ve erken çocukluk döneminde en yüksek seviyede olmakla birlikte, 20’li ve 30’lu yaşlarda da devam etmektedir .
Doğum Haftası İlerledikçe Risk Azalıyor: Aynı araştırma, erken ölüm riskinin, doğumun gerçekleştiği gebelik haftasıyla doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Gebelik haftası küçüldükçe (özellikle 28. haftadan önce doğum) riskin daha da arttığı belirtilmiştir .
Artan Risk Hangi Nedenlerden Kaynaklanıyor? Araştırmacılar, prematüre doğan bireylerde artan ölüm riskinin ardında birden fazla sağlık sorununun olduğunu tespit etmiştir. Bunlar arasında solunum sistemi, dolaşım sistemi (kalp-damar) ve sindirim sistemi hastalıkları başta gelmektedir . Ayrıca, sinir sistemi hastalıkları, endokrin bozukluklar, enfeksiyonlar ve bazı kanser türlerinde de risk artışı gözlenmiştir .
❤️ Kalp ve Damar Sağlığı Üzerindeki Uzun Vadeli Etkiler
Prematüre doğumun en önemli uzun vadeli etkilerinden biri de kalp-damar sistemi üzerinde görülmektedir.
Hipertansiyon Riski: Prematüre doğan yetişkinlerde, term (zamanında) doğanlara göre yüksek tansiyon (hipertansiyon) görülme sıklığı 2.5 kat daha fazladır .
Kalp Yapısında Değişiklikler: Özellikle çok erken doğan (28 haftadan önce) bireylerde, kalbin sol karıncığında yapısal değişiklikler (konsantrik hipertrofi) gözlemlenebilmektedir. Bu durum, kalbin kanı vücuda pompalamasını zorlaştırabilir ve ilerleyen yaşlarda kalp yetmezliği riskini artırabilir .
Koroner Arter Hastalığı: Araştırmalar, prematüre doğan bireylerde 40 yaşına kadar koroner arter hastalığı (kalp krizi riskini artıran damar sertliği) gelişme riskinin 1.7 kat daha yüksek olduğunu göstermektedir .
💡 Bu Bilgiler Işığında Ne Yapılmalı?
Bilim dünyası, prematüre doğumun bir “risk faktörü” olarak kabul edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır . Bu durum, prematüre doğan bireylerin sadece çocukluk döneminde değil, hayatları boyunca düzenli sağlık takibine ihtiyaç duyduklarını göstermektedir.
Düzenli Kontroller Çok Önemli: Prematüre doğan kişilerin, erişkin yaşlarda da aile hekimleri veya dahiliye uzmanları tarafından düzenli olarak takip edilmesi önerilmektedir. Özellikle tansiyon, kan şekeri ve kolesterol gibi değerlerin rutin kontrolleri ihmal edilmemelidir .
Riskin Farkında Olun: Prematüre doğum öyküsü olan bireylerin, kalp-damar hastalıkları, solunum sorunları ve diğer kronik hastalıklar açısından potansiyel olarak daha yüksek risk taşıdıklarını bilmeleri, sağlıklı yaşam tarzı seçimleri (düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, sigaradan uzak durma) konusunda daha bilinçli hareket etmelerini sağlayabilir.
İletişim Önemli: Sağlık hizmeti alırken, doktorunuza prematüre doğduğunuzu ve doğum haftanızı mutlaka hatırlatın. Bu bilgi, doktorunuzun size daha kapsamlı bir değerlendirme yapmasına yardımcı olacaktır .
Özetle, prematüre doğum, yaşamın ilerleyen dönemlerindeki sağlık durumu üzerinde önemli etkileri olabilen bir durumdur. Ancak bu, prematüre doğan herkesin ciddi sağlık sorunları yaşayacağı anlamına gelmez. Bu bilgiler, riskin farkında olarak erken önlem almanın ve düzenli sağlık takibinin ne kadar değerli olduğunu gösteriyor.
Sağlıkta Haber
Sağlıkta Haber ile sağlık alanında yaşanan güncel gelişmeleri takip edin! Sağlıkta Haber ile sağlık alanındaki gelişmeler ve uzman açıklamalarını takip edin. Sağlıkta Haber güncel sağlık haberleri için güvenilir adresiniz.
Sağlıkta Haber Youtube Kanalımıza Mutlaka Abone Olun!
Sağlık alanında yaşanan en son gelişmelerden haberdar olmak ve daha sağlıklı bir yaşam sürdürmek için Türkiye’nin en kapsamlı sağlık haberleri portalı Sağlıkta Haber’i takip edin!