Samsun’da Obezite Oranı Neden Bu Kadar Yüksek?
Türkiye özelinde en yüksek obezite oranı yüzde 37 ile Karadeniz bölgesine ait. Samsun ise obeziteden payını alan başlıca illerden. Uzmanlar, obezitenin Samsun’da neden bu kadar yaygın olduğunu ve alınacak önlemleri açıkladı. Sağlıkta Haber'de.
Samsun’un obezite ile zorlu sınavında son durum ne? Obezite tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de önemli bir halk sağlığı sorunu. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve diğer uluslararası kuruluşlar obeziteyi küresel bir salgın olarak tanımlıyor. Türkiye , Avrupa’da Dünya Sağlık Örgütü standartlarında obezitede birinci sırada yer alıyor. Detaylar Sağlıkta Haber‘de.
Samsun Türkiye’nin En Obez İlleri Arasında
Türkiye özelinde en yüksek obezite oranı yüzde 37 ile Karadeniz bölgesine ait. Özellikle Doğu Karadeniz 1’inci sırada. Samsun ise yüzde 24,1 obezite oranı ile Türkiye ortalamasının (%21,7) üzerinde. Türkiye’nin en obez illeri sıralamasında, yerini alıyor.
Samsun’da Obezite Oranı Neden Yüksek?
Samsun’da obezitenin yaygın olmasında, kültürel mirasımız olan beslenme alışkanlıklarımız, ekmek tüketiminde aşırıya kaçmamız, misafirperverliğimiz, yıl 2025 olsa da ‘şişman sağlıklıdır’ algımız, ofis çalışanlarının sayısının giderek artması ve büyükşehir hayatının getirdiği zaman kısıtlılığı ve beraberinde fast-food tarzı beslenme geliyor. Peki çözüm, ne? Birbirinden lezzetli geleneksel tatlardan vazgeçmek mi? Yoksa, obeziteden kurtulmak için farklı yollar var mı?
Samsunlu Balık Tüketiyor Ama Ekmekle
Türkiye’de obezitenin sebeplerinin çok boyutlu olduğunu belirten Uzman Diyetisyen Davut Şen “ Karadeniz mutfağı karbonhidrat ve yağ bakımından zengin yemekleriyle bilinir. Mısır ekmeği, pide, hamur işleri ve özellikle kızartmalar günlük öğünlerde sıkça yer bulur. Sağlıklı olan balık tüketimi bölge için yaygın olsa da aynı zamanda balığın yanında bolca tüketilen ekmek, hamur işi ve kızartmalar, enerji fazlalığına haliyle fazla kilolara yol açar”dedi.
Hızlı Kentleşmenin Obezite Üzerindeki Rolü
Özellikle şehir merkezlerinde hareketsiz yaşam tarzının hakim olduğuna dikkat çeken Diyetisyen Davut Şen, “Tarım ve hayvancılıkla uğraşan nüfus azalırken masa başı işlerde çalışanların oranı giderek arttı. Hızlı kentleşme ile birlikte güvenli yürüyüş ve spor alanlarının kısıtlı oluşu fiziksel aktiviteyi haliyle azalttı. Fiziksel aktivitenin azalması günlük enerji harcamasını düşürürken obeziteye de zemin hazırladı” diye konuştu.
Obezite ve Ekonomi Arasındaki İlişki
Obezitenin ekonomik sorunlarla da ilişkisi olduğunu vurgulayan Uzman Diyetisyen Şen,”Sağlıklı gıdaya erişim maliyetinin artması, halkın daha ucuz ama sağlıksız besinlere yönelmesine neden oldu. Özellikle yaşanan ekonomik sorunlar nedeniyle halk uygun fiyatlı, kalorisi yüksek ama besin değeri düşük yiyeceklere yönelim gösterdi. Bu tarz besin tercihleri de obeziteyi tırmandırdı” diye konuştu.
Samsun’da Obezite Bölgenin Karakteristik Özelliklerini Taşıyor
Karadeniz Bölgesinde tiroit hastalıklarının daha yaygın olduğunu bunun da kilo alımları üzerinde ciddi rol oynadığına dikkat çeken Uzman Diyetisyen Davut Şen, “Karadeniz bölgesinde yüksek dağlık bölgelerde yaşayan insan sayısı oldukça fazla. Yüksek dağlık bölgelerde toprak ve sudaki iyot miktarı azdır. Dolayısıyla bu insanlar doğal yollarla yeterli iyot alamaz. Diğer neden ise Karadeniz’de kara lahananın bolca üretilmesi ve sevilmesidir. Kara lahana iyot seven bir bitkidir ve gıdalarla vücuda girdiğinde vücuttaki tüm iyodu toplar. Metabolizma ciddi aksaklıklara uğrar. Maalesef kadınlar bu konuda daha dezavantajlı diyebiliriz” açıklamasında bulundu.
Obezite Çok Yeme Sorunu Değil!
Obezitenin, basitçe “çok yeme” sorunu olmadığını, yanlış beslenme, düşük hareketlilik, sosyo-kültürel alışkanlıklar ve psikolojik etkenlerin birleşimi olarak ortaya çıktığını söyleyen Uzman Diyetisyen Zeliha Avağ Yeşilmen, “Devletin tüm kurumları seferber edilip topyekün bir bilgilendirme, bilinçlendirme faaliyeti başlatılmadığı müddetçe bu salgın giderek artacaktır” uyarısında bulundu.
Samsun’da Obezite ve Fazla Kiloluk Oranlarında Artış
Samsun’da obezite ve fazla kiloluluk oranlarında artış gözlendiğini belirten Diyetisyen Yeşilmen, “Bu durum, ilin hem geleneksel Karadeniz mutfağının yüksek kalorili yapısından hem de modern kent yaşamının getirdiği hareketsizlik ve düzensiz beslenme alışkanlıklarından kaynaklanmaktadır. İki faktörün bir araya gelmesi, obezite riskini artırmaktadır” dedi.
Obez Bireylere Ücretsiz Danışma Verilmeli
Obeziteye karşı kurumsal düzeyde ve çok küçük yaşlardan itibaren eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılması gerektiğini bildiren Diyetisyen Yeşilmen, “Okullarda sağlıklı beslenme dersleri çok erken yaşlarda verilmeye başlanmalı. Toplumda obezite hakkında farkındalık kampanyaları oluşturulmalı. Özellikle televizyon ve sosyal medyada obezitenin ne denli tehlikeli olduğu konusunda bilgilendirme yapılmalı. Belediyelere bağlı ücretsiz veya düşük maliyetli spor merkezleri yaygınlaştırılmalı. Obez bireylere ücretsiz beslenme danışmanlığı verilmeli. Ulusal obezite araştırmaları ile bölgesel risk haritaları güncellenmeli. Obezite oranlarının yıllık takibi ve raporlanması yapılmalı” diye konuştu. SAĞLIKTA HABER
KAYNAK: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)- Türkiye Çalışma Grubu- Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması (TBSA)
