Horlama neden olur? Herkesi etkileyebilen ve yaygın bir durum olan horlama, sadece horlayan için değil dinleyen için de tehlike oluşturuyor. Neden mi? Cevabı Sağlıkta Haber’de.
Horlama sadece horlayan kişi için değil, onu dinlemek zorunda kalan partner, oda arkadaşı veya aile fertleri için de ciddi bir sağlık sorunu haline gelebilir.Maalesef bu durum genellikle göz ardı edilen bir gerçek.
Horlama, gerçekten de “dinleyeni de hasta eden” bir durumdur. Hem fiziksel hem de psikolojik sağlığı ve ilişkileri olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, sadece horlayan kişinin değil, partnerin de uykusunu ve yaşam kalitesini korumak için çözüm aramak önemlidir. En ideali, horlayan kişinin bu durumu kişisel bir eleştiri olarak almaması ve tedavi için harekete geçmesidir.
Uykuda Horlama Neden Olur?
Horlamaerkeklerde ve fazla kilolu kişilerde daha sık görülüyor. Haliyle erkeklerin ve fazla kilolu olanların horlama nedeniyle yaşamları daha çok tehdit altında. Yaş ile birlikte ilerleyerek daha da ciddileşen horlama tablosu, hastanın kendisinin yanı sıra özellikle eşleri olumsuz yönde etkiliyor.
Bazı kişiler için kronik bir sorun olabilen horlama, bazen ciddi sağlık problemlerine de sebebiyet verebiliyor. Horlayan kadar onunla aynı yatağı paylaşan partneri de kaliteli uykudan yoksun kaldığı için çeşitli hastalıkların kapısı da aralanabiliyor.
Kilo vermek, uygun yatış pozisyonuna geçmek gibi yaşam tarzı değişiklikleri ile hafifletilebilen horlama, ileri evrelerde ise cerrahi yöntemlerle tedavi edilebiliyor.
Memorial Ankara Hastanesi Kulak Burun Boğaz Bölümü’nden Prof. Dr. Erdal Seren, horlama ve tedavi yöntemler hakkında bilgi verdi.
Horlama Belirtileri Nelerdir?
Horlama, vücuda oksijen ileten hava yollarının tam olarak açık olmadığını gösteren önemli bir belirtidir. Uyku sırasında gürültülü bir şekilde nefes alma şeklinde tanımlanabilir.
Üst solunum yollarındaki kasların gerginliğinin azalması sonucu dilin arkaya kayarak diğer gevşek dokularla beraber titreşime yol açması; horlama sesinin çıkmasına neden olur. Yumuşak damağın ve küçük dilin normalden uzun olması, büyük bademcik ve geniz eti ya da burundaki darlıklar da horlamayı tetikleyebilir.
Horlama sıklığı yaş ve kilo alımı ile artmaktadır. Neredeyse herkeste ara sıra görülebilen horlama bazı insanlar için ise kronik bir sorundur ve ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Hasta dinlenemeden uyanır, sürekli yorgunluk çeker, sabah baş ağrıları, gece boğulma hissi ile ya da çarpıntıyla uyanabilir. Halsizlik, gece sık tuvalete çıkma, depresyon ve sinirlilik gibi durumlar da diğer horlama belirtileridir.
Horlama tedavi edilmezse ilerleyen dönemde uyku apnesi ile birlikte felç, kalp krizi, tip2 diyabet, yüksek tansiyon ve depresyon gibi ciddi sağlık problemlerine ve uykuda ani ölüme yol açabilir.
Horlayan Kişinin Partneri Neler Yaşıyor?
Horlayan kişinin yatak partneri ise uyku hijyeni bozulduğu ve sağlıklı bir uykuçekemediği için yorgunluk yaşar, stres seviyesi artar ve genel yaşam kalitesi azalır, süreç uzar ise tansiyon problemleri ile karşı karşıya kalabilir. İşte horlama sesinin dinleyen üzerindeki olumsuz etkileri:
1. Uyku Kalitesinde Bozulma ve Uyku Yoksunluğu
Bölünmüş Uyku: Yüksek horlama sesi, partnerinizin gece boyunca defalarca uyanmasına neden olur. Bu, derin ve dinlendirici uyku evrelerine (REM uykusu) geçmelerini engeller.
Uykuya Dalamama: Ses o kadar yüksek olabilir ki, kişi uykuya dalmakta bile zorlanır.
Sonuç: Sabahları yorgun uyanma, gün boyu bitkinlik, konsantrasyon güçlüğü ve sinirlilik hali.
2. İlişkiler Üzerinde Stres
Ayrı Yataklar / Odalar: Birçok çift, horlama nedeniyle ayrı odalarda uyumak zorunda kalır. Bu, çiftler arasındaki yakınlığı ve samimiyeti olumsuz etkileyebilir.
Gerginlik ve Öfke: Sürekli uykusu bölünen partnerde, horlayan kişiye karşı bilinçaltında bir öfke ve kızgınlık birikebilir. “Bütün gece senin yüzünden uyuyamadım” gibi cümleler ilişkide çatışma kaynağı olur.
3. Kulak Çınlaması (Tinnitus) ve İşitme Hassasiyeti
Sürekli yüksek sese maruz kalmak, özellikle hassas bireylerde kulak çınlamasını tetikleyebilir veya var olan çınlamayı şiddetlendirebilir.
4. Psikolojik Etkiler
Sürekli yorgunluk ve uyku kalitesinin düşük olması;
Anksiyete (kaygı bozukluğu)
Depresif belirtiler
Motivasyon düşüklüğü
Libido (cinsel istek) azalması gibi sorunlara yol açabilir.
Horlamayı Dinleyen Kişi (Partner) Ne Yapabilir?
Kulak Tıkacı: En basit ve etkili çözümlerden biridir. Farklı malzemelerden (köpük, silikon, balmumu) yapılan ve kişiye özel olarak da hazırlanabilen tıkaçlar sesi büyük ölçüde keser.
Beyaz Gürültü (White Noise) Makineleri veya Uygulamaları: Bu cihazlar, yağmur sesi, rüzgar, deniz dalgaları veya sabit bir fan sesi gibi düzenli bir arka plan gürültüsü yaratarak, ani ve rahatsız edici horlama sesini maskeler. Böylece horlama sesi, bu sabit gürültünün içinde kaybolur ve daha az rahatsız edici hale gelir.
Ayrı Odada Uyuma: İlişkide samimiyeti azaltma riski olsa da, bazen “sağlıklı uyku için ayrı yataklar” prensibini benimsemek her iki tarafın da sağlığı için en iyisi olabilir. Bu, ilişkideki sevgi ve saygının azaldığı anlamına gelmez, sadece pratik bir çözümdür.
Horlayan Kişiyi Tedavi Olmaya Teşvik Etmek: En kalıcı ve sağlıklı çözüm, sorunun kaynağını ortadan kaldırmaktır. Partnerinizi bir KBB uzmanına gitmesi ve gerekirse uyku testi yaptırması konusunda nazikçe ikna edin. Bunu bir suçlama olarak değil, “ikimizin de sağlıklı uyuyabilmesi için bir çözüm arayalım” şeklinde ortak bir problem olarak sunmak çok daha etkili olacaktır.
Horlama Ve Uyku Apnesinin Şiddetine Göre Değişiyor
Horlama ve uyku apnesinin tanısıuyku laboratuvarında bir gece yatarakpolisomnografi(uyku testi) adı verilen tetkikin yapılması ile konuyor. Hastanın uykuda burun ve ağızdan gerçekleştirdiği solunum hareketleri, oksijen değerleri, kalp hızı ve kalp ritmi, göğüs ile karnın uyku sırasındaki hareketleri ve uyku sırasındaki beyin dalgalarının özellikleri değerlendirilerek tanı ve derecelendirmesi yapılıyor.
OSAS (tıkayıcı uyku apne sendromu) tanısında Kulak Burun Boğaz (KBB) doktorlarınıngerçekleştirdiği ayrıntılı üst solunum yolu muayenesi de oldukça önem taşıyor. Horlama tedavisi; alınacak genel önlemler, ağız içi araç tedavisi ve cerrahi olmak üzere üç basamakta uygulanıyor.
Horlama Nasıl Durdurulur?
Bunlar şu şekilde sıralanabilir;
Horlama neden olur?
1. Horlamayı Önlemek İçin Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Kilo vermek, alkolden ve sakinleştirici-uyku verici ilaçlardan uzak durmak, burun tıkanıklığını gidermek, uyku düzenine dikkat etmek, doğru yatış pozisyonunda kalmak ve horlamaya eşlik eden hipotiroidi (guatr bezinin az çalışması) ve akromegalinin (büyüme hormon fazlalığı) gibi hastalıkların tedavisi horlama durumunu iyileştirebilir.
Horlamayı Önlemek İçin Ağız İçi Tedavi
Uyku sırasında ağız içine yerleştirilen birtakım aparatlarla üst solunum yollarına ait yapıların pozisyonunu değiştirip (örneğin dili öne çekerek) hava yolunu genişletmek, kas fonksiyonları üzerine etki ederek direnci düşürmek havayollarının tıkanmasına ve horlamaya engel olabilir.
CPAP (Sürekli Pozitif Hava Yolu Basıncı): Sabit basınç uygular.
AutoPAP (Otomatik Pozitif Hava Yolu Basıncı): Hastanın ihtiyacına göre basıncı otomatik olarak ayarlar.
BiPAP (İki Seviyeli Pozitif Hava Yolu Basıncı): İnspirasyon (nefes alma) ve ekspirasyon (nefes verme) için iki farklı basınç seviyesi sunar. Daha kompleks vakalarda kullanılır.
Horlamayı Önlemek İçin Cerrahi Tedavi
Cerrahi, ancak yapısal bir problem tespit edildiğinde ve diğer yöntemlerle sonuç alınamadığında düşünülmelidir. Bu cerrahiler şu şekildedir:
UPPP (Uvulopalatofaringoplasti): Yumuşak damak, küçük dil (uvula) ve boğazdaki fazla dokuların cerrahi olarak çıkarılması veya küçültülmesi işlemidir. Geleneksel yöntemle veya lazer ve radyofrekans gibi daha modern tekniklerle yapılabilir.
Radyofrekans Ablasyon (Somnoplasti): Özel bir prob ile yumuşak damak dokusuna kontrollü ısı enerjisi verilir. Bu işlem, dokunun büzüşerek sertleşmesine ve titreşimini azaltmasına yol açar. Nispeten daha az ağrılı ve risksiz bir yöntemdir.
Pillar (İmplant) Yöntemi: Yumuşak damağa, özel bir iğne ile polyester implantlar yerleştirilir. Bu implantlar zamanla damak dokusunda fibrozis (sertleşme) oluşturarak horlamayı azaltır. Ofis ortamında, lokal anestezi ile yapılabilen basit bir işlemdir.
Septoplasti / Rinoplasti: Burun kemiği eğriliği (deviasyon) veya burun eti büyümesi (konka hipertrofisi) gibi burun tıkanıklığına neden olan problemleri düzeltmek için yapılan ameliyatlardır. Hava akışını iyileştirerek horlamayı azaltır.
Dil Kökü ve Çene Cerrahileri: Dil kökünün veya çenenin yapısal problemlerine bağlı ciddi vakalarda uygulanan daha kompleks cerrahilerdir.
4. Horlamayı Önlemek İçin İlaç Tedavileri
Horlamanın kendisine yönelik direkt bir ilaç yoktur. Ancak alerji veya burun tıkanıklığına neden olan durumlar için:
Burun Spreyleri: Kortizonlu veya tuzlu su içeren (deniz suyu) spreyler, alerjik ve enflamatuar nedenli burun tıkanıklığını açabilir.
Alerji İlaçları: Antihistaminikler alerji kaynaklı şikayetleri azaltabilir. (Uyarı: Bazıları uykuya meyli artırabilir veya kas gevşemesi yapabilir, doktora danışılmalıdır.)
Erkekler Kadınlara Oranla Daha Çok Horluyor
Erkeklerde kadınlara oranla daha çok görülen horlamayı engellemek ve sağlıklı bir uyku için yüksek yastık tercih etmek, yürüyüş ve koşu gibi egzersizler yapmak, antioksidandan zengin besinler tüketmek, sigara ve alkolden uzak durmak alınabilecek etkili tedbirler arasındadır. Ancak horlama bunlara rağmen geçmiyor ve şiddeti daha da artıyorsa hastanelerin kulak burun boğaz bölümüne gidilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak,horlama tedavisi için öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri denenmeli, bir KBB uzmanına muayene olunarak altta yatan neden tespit edilmeli ve buna uygun bir tedavi planı (cihaz, cerrahi vs.) hekimle birlikte oluşturulmalıdır. / Sağlıkta Haber
Sağlıkta Haber: Sağlıkta Güvenilir Haber Kaynağınız-Instagram
Sağlıkta Haber ile sağlık alanında yaşanan güncel gelişmeleri takip edin!
Sağlık alanında yaşanan en son gelişmelerden haberdar olmak ve daha sağlıklı bir yaşam sürdürmek için Türkiye’nin en kapsamlı sağlık haberleri portalı Sağlıkta Haber’i takip edin!
