Bahar Aylarında Alerjik Astım Krizine Dikkat!

Alerjik astım krizi neden olur? Alerjik astım krizini ne tetikler? Özellikle bahar aylarında astım krizlerine neden dikkat etmeliyiz? Alerjik astım belirtileri nasıl ortaya çıkar?

Alerjik Astım Krizi Neden Olur?

Alerjik astım krizi, solunum yollarının belirli tetikleyicilere karşı aşırı duyarlılık göstererek iltihaplanması ve daralması sonucu ortaya çıkar. Alerjik astım krizinin en sık rastlanan nedeni alerjenlerdir. Ve bahar aylarının gelmesiyle çoğalan polenler, alerjik astımı tetikliyebilir. Memorial Hizmet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Banu Altoparlak, alerjik astım ile ilgili bilgi verdi.

Çevremizde bulunan alerjenlerin vücuda girmesiyle bağışıklık sistemi reaksiyon göstermektedir. Bu alerjenler sırasıyla:

• Polen, Toz
• Rutubet, Mantar sporları
• Koku, Küf,  olarak sıralanabilmektedir. Özellikle bahar aylarında ortaya çıkan polanler alerjik astım krizlerine yol açabilir.

“Alerjik Astım Nedeni Genetik Olabilir”

Alerjik astım hastalığında çevresel olduğu kadar genetik faktörler de rol oynamaktadır.

• Ailede daha önce astım veya alerjik astım öyküsünün olması
• Bebeklik veya çocukluk döneminde solunum yollarını etkileyen ağır hastalıklar geçirmek
• Bebeklik veya çocukluk döneminde alerjen maddelere yoğun şekilde maruz kalmak
• Sigara içilen ortamlarda dumana maruz kalmaz
• Erken doğumla dünyaya gelmek

Alerjik astım krizini tetikleyen bazı genetik faktörler arasında sayılabilmektedir.

Alerjik Astım Tedavisi Ertelenmemeli

Alerjik astım kronik bir hastalıktır ve tedavide en önemli konu hastanın rahatsız olduğu ortamlardan uzak durmasıdır. Bu rahatsızlığın tanısında hastanın öyküsü önemlidir. Öksürük ataklarının sıklığı, ailede astım varlığı ve alerjinin gösterdiği belirtiler belirlenmelidir. Alerjik astım krizlerinin kurtarıcı ilaçları bulunmaktadır. Ağızdan alınan veya nefesten çekilen ilaçlar, belirtileri azaltabilmektedir.

Alerjik astım tedavisinin ertelenmemesi hastanın yaşam konforu için önemli olmaktadır. Özellikle polen alerjisi olanların bahar aylarında ilaçlarını kullanması alerjik astım belirtilerini azaltmaktadır.

Alerjenlerden Korunmak İçin Bu Önlemleri Alın

Alerjik astım krizlerini daha çok solunum yoluyla alınan alerjenler tetiklemektedir. Ev içinde ev tozu akarı, rutubet, küf gibi etkenler alerjik astım hastalarının şikayetlerini artırabilmektedir.

Bahar aylarında polenlerin en yoğun olduğu zamanlar 05.00 ile 10.00 arasıdır. Bu zamanlarda açık havada uzun süre bulunmamak ve spor yapmamak alerjik astım hastaları için önerilmektedir. Polenlerin yoğun olduğu saatlerde evi havalandırmamak önemlidir. Dışarıdan gelindiğinde kıyafetler değiştirilmeli ve saçlar yıkanmalıdır. Bahar alerjisi olanların gözlerini koruması için gözlük takması önerilmektedir.

Bahar aylarında alerjik astım krizlerinin sıklaşmasının temel nedeni, havadaki alerjen yükünün (özellikle polenlerin) dramatik şekilde artması ve bunun solunum yollarındaki iltihabı tetiklemesidir. İşte bahar aylarında alerjik astım krizlerinin sıklaşması durumunu açıklayan başlıca faktörler:

1. Polen Patlaması (En Önemli Neden)

• Ağaç polenleri: Baharın erken döneminde (Mart-Nisan) çam, huş, kavak, zeytin gibi ağaçların polenleri havaya yoğun şekilde yayılır.

• Çim polenleri: Nisan sonu ve Mayıs ayında çimlerin çiçek açmasıyla polen seviyeleri zirve yapar.

• Yabani ot polenleri: Bahar sonuna doğru etkisini gösterir.

• Bu polenler ince yapılı olduğu için rüzgârla kilometrelerce taşınır ve alt solunum yollarına kadar ulaşarak astım atağını doğrudan tetikler.

2. Hava Koşullarının Polen Yayılımını Artırması

• Rüzgârlı ve güneşli günler: Polenlerin havada asılı kalma süresini ve dağılımını artırır.

• Sıcaklık artışı: Bitkilerin polen üretimini hızlandırır.

• Yağmur sonrası: Yağmur polenleri geçici olarak yere indirse de, yağmur damlalarının polenleri kırarak havaya daha küçük partiküller halinde yayılmasına neden olabilir.

3. İç ve Dış Ortam Alerjenlerinin Birleşmesi

• Bahar temizliği sırasında ev içinde biriken toz akarları, küf sporları havalanır.

• Kapı ve pencerelerin açılmasıyla dış ortam polenleri eve girer.

• Bu durum, iç ve dış alerjenlere aynı anda maruziyet yaratarak hava yollarındaki iltihabı şiddetlendirir.

4. Mevsim Geçişlerinde Hava Dengesizliği

• Bahar aylarında ani sıcaklık değişimleri, nem farklılıkları ve soğuk hava dalgaları astımı olan kişilerde hava yollarının aşırı duyarlı hale gelmesine yol açar.

• Soğuk ve kuru hava, zaten iltihaplı olan bronşların daha da daralmasına neden olur.

5. Alerjik Astım Krizi ve Çapraz Reaksiyonlar (Oral Alerji Sendromu)

• Bazı kişilerde polen alerjisi ile bazı meyve, sebze veya kuruyemişler arasında çapraz reaksiyon görülür.

• Örneğin huş ağacı polenine alerjisi olan biri, baharda elma, kiraz veya fındık yediğinde ağızda kaşıntıyla birlikte astım krizi yaşayabilir.

6. Alerjik Astım Krizlerinde Güneş Işığı ve D Vitamini Düzeyi

• Baharda güneşlenme süresinin artmasıyla D vitamini seviyeleri değişir. Bazı çalışmalar, D vitamini metabolizmasındaki mevsimsel dalgalanmaların bağışıklık sistemini etkileyerek alerjik yanıtları modüle edebileceğini göstermektedir.

Alerjik Astım Krizinden Bahar Aylarında Nasıl Korunulur?

• Polen yoğunluğunun yüksek olduğu saatlerde (özellikle sabah 05.00-10.00 arası) dışarı çıkmamak.

• Dışarıdan eve gelince kıyafetleri değiştirmek, saçları yıkamak, burun içini tuzlu suyla temizlemek.

• Evde polen filtreli hava temizleme cihazları kullanmak.

• Güneş gözlüğü ve maske takarak polenlerin göz ve solunum yollarına ulaşmasını azaltmak.

• Doktorun önerdiği koruyucu astım tedavisini (genellikle kortikosteroid içeren inhalerler) bahar öncesinde düzenli kullanmaya başlamak.

Özetle: Bahar aylarında polenlerin havadaki yoğunluğunun zirve yapması, bunlara eklenen hava koşulları, iç-dış ortam alerjenlerinin birleşmesi ve mevsimsel bağışıklık değişiklikleri, alerjik astımı olan kişilerde kriz sıklığını artıran temel faktörlerdir. Sağlıkta Haber