İstismara Uğrayan Çocuk Nasıl Anlaşılır?

İstismara uğrayan çocuk nasıl anlaşılır? İstismara uğrayan çocukların tepkilerini anlamak hayati önem taşıyor. İstismara uğrayan çocuklar yaşlarına bağlı olarak sözel veya sözel olmayan davranışlar sergiliyor. Peki çocukların çığlık niteliğindeki o davranışları neler? Çocuk istismarı nasıl anlaşılır detayları ile Sağlıkta Haber‘de.

Çocuk istismarını fark etmek her zaman kolay değildir; çünkü çocuklar çoğu zaman korktukları, utandıkları ya da tehdit edildikleri için açıkça anlatamazlar. Bu yüzden davranışsal, fiziksel ve duygusal işaretleri birlikte değerlendirmek gerekir.

İstismara Uğrayan Çocukların Davranışları Neler?

İstismara uğrayan bir çocuğun davranışlarını anlamanın önemine dikkat çeken uzmanlar, bazı çocuklar istismarın ardından öfke problemleri yaşayabilirken, bazılarının ise içe kapanabileceğini, yeme içme düzensizlikleri ve uyku problemleri yaşayabileceğini  söylüyor.

Cinsel İstismara Uğrayan Çocuk Psikolojisi

Çocukların uğradıkları tacizin çoğu zaman ne olduğunu anlayamayacağını belirten Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, “Çocuklar ancak kendilerini güvende hissettikleri, yargılanmadıkları  ortam ve aile yapısında  duvarlarını indirir ve başlarına gelen  istismarı açıklarlar. İstismarın ortaya çıkmasında oyunlar, resimler, sohbetler ve yürüyüşler gibi etkinlikler, çocukların kendilerini ifade etmelerine yardımcı olabilir” dedi.

İstismara uğrayan çocuk psikolojisi nedir?

Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, geçtiğimiz günlerde haber bültenlerinden öğrenip, canımızın yandığı, aklımızın durup, öfkemizin taştığı süngerli odada mahallenin çocuklarının yıllarca istismar edilmesi olayı ve çocuklara cinsel istismarın önlenmesi konusunu değerlendirdi.

“Çocuk istismarının fark edilmemesi mümkün değil”

Çocukların istismar gibi büyük travmatik bir olaya maruz kaldığında, bu durumun aslında çevresi tarafından anlaşılmamasının mümkün olmayacağını belirten Aydoğdu, her çocuğun kendini farklı yollarla ifade ettiğini, çocukların yaşlarına göre gerek sözel gerekse sözel olmayan davranışlar sergilediğinin bilinmesi gerektiğini dile getirdi.

İstismara uğrayan çocuklar öfke problemleri yaşayabilir

İstismara uğrayan bir çocuğun yaş dönemi ve kişisel gelişimi, tepkilerini anlamanın istismarı çözmek için önemli olduğunu söyleyen Uzman Klinik Psikolog  Aydoğdu, “Çocukların öncelikle yaşlarına ve kişilik yapılarına göre, istismar gibi büyük bir travma karşısında farklı farklı davranışlar sergileme durumu vardır. İstismar sonrası, bazı çocuklar öfke problemleri yaşayabilirken, diğerleri içe kapanabilir. Çocukta eskiden zevk aldığı aktivitelerden keyif alamama, yeme içme düzensizlikleri, uyku problemleri gibi birçok farklı davranış gözlemlenebilir” diye konuştu.

Ebeveynler istismarı anlayamayabiliyor

Maalesef , ebeveynlerin çocukların değişen bu davranışlarını istismar olarak tanımlamamaları ve başka nedenlere yormalarının da sıkça görülen bir durum olduğunu dile getiren Aydoğdu, şunları söyledi:

“Çocuğun başarısızlığını, oyunlara ilgisizliğini, arkadaşlarıyla yaşadığı kavgaları, etrafına duyduğu öfkeyi  istismara bağlamak yerine, farklı açıklamalar bulabilirler. Ebeveynlerin çocuklarının davranışlarını anlamak ve değerlendirmek yerine, kendi iç dünyalarında bir sorgulama yapmaları gerekebilir.

Çocuk istismarı konusunda farkındalık ve eğitim önemli

Çocuk istismarı konusunda ailelerin  çocuklarının davranışlarını doğru bir şekilde gözlemleyip, anlamlarını için farkındalık ve eğitim, şart. Ailelerin  gerektiğinde profesyonel yardım almaları da durumun aydınlatılmasında yardımcı olabilir.

İstismara uğrayan çocuklar sergiledikleri davranışlar ile ailelerine önemli işaretler verirler. Çocukların hal ve hareketlerinin doğru bir şekilde değerlendirilmesi ve ele alınması gerekmektedir. Ebeveynlerin çocuklarını dinlemesi ve onların ihtiyaçlarına uygun cevap vermesi, çocukların güvenliğini ve iyiliğini sağlamak için şarttır.

Aileler çocuklara nasıl yaklaşmalı?

Çocukların ailelerine olan güveninin, kendilerini ifade etmelerini sağlayacağını kaydeden Psikolog Seda Aydoğdu, “Fakat, aileler olarak, çocuklarla iletişim kurmak her daim kolay değildir. Çocukların iletişim dili bizimkinden farklılık gösterebilir. Çocuklar uğradıkları tacizin ne olduğunu bilemeyebilirler.  Tacize uğrayan çocukları anlamak için onların dillerini anlamamız gerekmektedir. Çocuklar kendilerini güvende hissettiklerinde ancak,  duvarlarını indirir ve başlarına gelen olayı açıklarlar. Bu sebeple, çocuklarla iletişim kurarken, onların dilinden konuşmayı başarmalıyız” diye konuştu.

“Çocuklar saygı ve sevgi olduğunda kendilerini açarlar”

Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, çocuğun zihninde “Bu yaşadığımı anlatırsam, annem ve babam bana inanır, ailem bana güvenir ve bana kızmayacaklardır” düşüncesini oluşturmanın önemine vurgu yaparak, “İstismara uğrayan çocuklar, cezalandırılacaklarını düşündükleri durumlarda yaşadıkları istismarı konuşmaktan kaçınırlar. Basit bir mantıkla, ceza olduğunda kendilerini kapatırlar. Çocuklar saygı ve sevgi olduğunda kendilerini, yaşadıklarını açarlar. Onun için çocukların güvenli ve destekleyici bir ortamda büyümelerini sağlamak önemlidir. Çocukların kendilerini ifade etmeleri ve olumsuz deneyimlerini paylaşmaları daha kolay olacaktır” diye konuştu.

İstismara uğrayan çocukların davranışsal belirtileri

Çocukta ani değişimler en önemli ipuçlarından biridir:

• İçe kapanma, sessizleşme
• Ani öfke patlamaları veya saldırganlık
• Belirli bir kişiden ya da yerden aşırı korkma
• Gece kabusları, alt ıslatma (özellikle daha önce yoksa)
• Yaşına uygun olmayan cinsel davranışlar veya konuşmalar
• Okul başarısında ani düşüş

İstismara uğrayan çocukların duygusal belirtileri

• Sürekli kaygı ve huzursuzluk
• Depresif görünüm, mutsuzluk
• Özgüven kaybı
• “Ben kötü biriyim” gibi suçluluk ifadeleri

İstismara uğrayan çocukların fiziksel belirtileri

• Nedeni açıklanamayan morluklar, yaralar
• Yürümekte ya da oturmakta zorlanma
• İç çamaşırında kan veya lekeler
• Sık sık tekrarlayan enfeksiyonlar (özellikle genital bölgede)

Özellikle dikkat edilmesi gereken durumlar

• Çocuk bir kişiyle yalnız kalmak istemiyorsa
• O kişi geldiğinde aşırı huzursuz oluyorsa
• “Sır” saklama konusunda baskı görüyorsa

İstismara uğrayan çocuk birşey anlatırsa ne yapılmalı

En kritik nokta burası:

• Sakin kalın, panik yapmayın
• Çocuğa inanın ve suçlamayın
• “Senin suçun değil” mesajını verin
• Detaylı sorguya çekmeyin
• En kısa sürede bir uzmana başvurun

İstismar durumunda nereye başvurulmalı

Türkiye’de:

• Alo 183 Sosyal Destek Hattı
• Çocuk izlem merkezleri (ÇİM)
• Psikolog / çocuk psikiyatristi
• Gerekirse emniyet birimleri  / Sağlıkta Haber

Sağlıkta Haber ile sağlık alanında yaşanan güncel gelişmeleri takip edin!

Sağlıkta Haber: Sağlıkta Güvenilir ve Güncel Haber Kaynağınız