Sosyal Fobiler Ergenlikte Tavan Yapıyor!

Sosyal fobiler ergenlikte tavan yapıyor. Üstelik sosyal medya da sosyal fobiyi kullanıyor. Nasıl mı? Detaylar Sağlıkta Haber’de.

Sosyal fobinin çocukluk döneminde ve ergenlik döneminde gelişme gösterdiğini belirten Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Zeki çocukların ergenlik döneminde akademik başarılarının düşmesinin en yaygın sebeplerden biri de sosyal kaygı bozukluğudur.” dedi.

Sosyal Fobiler Ne Belirtiler Gösterir?

“Sosyal fobisi olan bireylerde daha değersiz algılar vardır. Bu da güçsüzlüğe, korkaklığa yatkınlığa neden olur.” diyen Prof. Dr. Tarhan, bizim değerlerimizin, kültürel olarak sosyal fobiyi destekleyen bir yapıya sahip olduğunu dile getirdi.

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, sosyal fobi konusunu değerlendirdi.

Sosyal Kaygı Ve Sosyal Fobi Farklı Kavramlar

Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, okul çağında öğrencilerin sosyal fobi nedeniyle derslerde başarısızlığa uğrayabileceğini söyledi. Tarhan, sosyal fobisi olan bir öğrenci için derste tahtaya kalkmak bir eziyet haline gelir, hiçbir şey yapılamaz, eli titrer, nefes almaz, kıpkırmızı olur ve konuşamaz. dedi.

Çekingen Kişiler İstemedikleri Halde Yalnız Kalırlar

Sosyal fobinin yalnızlığı da beraberinde getirdiğini belirten Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan,, “Bu kişiler istemedikleri halde yalnız kalırlar. Yalnız kalmak istememelerine rağmen bilmeden kendilerine yalnızlığa sürüklediler. Sosyal fobisi olan insanlar içe kapanıktırlar. ilerleyemez ve genel olarak herkesin ona baktığını görebilir. diye konuştu.

Sosyal Fobi Ve Kaygının Yaş Aralığı 16-29

Sosyal fobi ve kaygının 16-29 yaş aralığında sık görüldüğünü belirten Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan,, “Bu oldukça yüksek bir oran. Genel olarak ise dünyanın yüzde 8’i hayatın bir döneminde sosyal fobi yaşayabiliyor. Bilmek olan ise sosyal kaygının gelişmiş toplumlarda daha yaygın olması, gelişmemiş toplumlarda ise daha az görülüyor. Ekonomik olarak yüksek düzeyde gelirken, bunu yapamayan kişiler başaramıyor, sosyal kaygıyı daha da artırıyor. Komşularının kızıyla evlenen, ebeveynlerinin satın aldığı ya da köyde kalan bir kişinin sosyal beklentileri de daha sınırlı oluyor. Ayrıca, sosyal kaygısı olan bireyler olarak güvenlik arayışında oluyor. gibi düşüncelerle hareket ediyorlar. En büyük korkuları hata yapmak, mahcup olmak ve rezil olmaktır. Bu korkular, kaçınma davranışı daha da besleniyor. Genelde bu kişiler mükemmel bir yapıya sahiptir. Her şeyin dört dörtlük olması istenir ama ‘Bunu kusursuz yapamam’ düşüncesiyle hiçbir şey yapılamaz hale gelirler.” şeklinde konuştu.

Sosyal Fobisi Olanlar, Evlerine Sığınmayı Tercih Ediyor

Bazı çocukların, evde kendilerini güçlü hissederken, dışarıda tam tersi bir tavır sergileyebildiklerini kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan , “Evde anne ve babasına karşı agresif davranan bir çocuk, dışarıda sessiz ve uyumlu olabilir. dedi.

Sosyal Fobisi Olan Mizahı Kullanmayı, Kaygıyı Azaltır

Sosyal fobisi olan mizahı kullanmayı, kaygıyı azaltıcı bir teknik olarak oldukça etkili olduğuna işaret eden Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:”Bunun yanı, kaygıya karşı toleransın artması de sıra terapilerde de bu konuya özellikle odaklanılır. Sosyal kaygıya sahip bireylerde, olay öncesinde yaşanan ‘beklenti anksiyetesi’ vardı. Kişi, olacakları düşünerek büyük bir korku yaşar ve bu yüzden sürekli çalışmayı gösterir. Kalabalığaz, ülkeye girmekten çekinir, otoritelerinin üstesinden gelmek. Böyle bir, el ve ayaksi, nefes darlığı de ortaya çıkma. kaygılı hale gelirler, onları desteklemeyen bu tür yönetim da büyük önem taşır.’

Sosyal Fobi Ergenlikte Zirve Yapıyor

Prof. Dr. Tarhan, “Zeki çocuklarda ergenlik döneminde akademik başarılarının düşmesinin en yaygın sebeplerinden biri de sosyal kaygı bozukluğudur. Sosyal fobisi olan genellikle hatalı otomatik olarak büyür. Bu tür hatalı davranışlar bir şekilde ele alınır ve analiz edilir. Kişi, bu fark ettiğinizde ve bunları anladığınızda, olumsuz daha kolay yönetilebilir. Sosyal kaygıya sahip bir kişi ‘kötü bir insanım, biriyim, yeterince İyi değilim, kendime güvenemiyorum, zayıfım, başarısızım. Bu kişiler genellikle sürekli olumsuz bir şekilde algılar. diye konuştu.

Bazı Kişiler Alkol Kullanarak Bu Kaygıyı Bastırmaya Çalışıyor

Sosyal fobi ile yaşayanlar standartlarını sürdürebiliyor diyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan , bu durum psikozun ulaştığı süre boyunca sosyal fobi ile yaşamanın günlük temel ihtiyaçları karşılayabildiğini ve standartlarını sürdürebildiğini kaydederek, “Genellikle çalışkan, sevilir ve fedakâr insanlardır. Ancak, kariyerlerinde yükselmelerinde sosyal fobi belirgin hale gelebilir. Bir kişi ayakta tedavi almakta, daha fazla insanla iletişim kurması, toplantılar yönetimi ve ekibini yönlendirmesi fark eder. Bu artık, ‘Eyvah, daha çok konuşmam, insanlar bir getiriip iş birliği yapma gerekiyor’ gibi sonuçları ortaya çıkarabilir ve panik yapabilir. İşte bu noktada, birçok kişi terapist ya da uzmana başvurur.” şeklinde konuştu.

Kültürel olarak sosyal fobiyi destekleyen bir yapıya sahip bir toplumuz

“Çocuklara ‘Su küçüğün, söz yaşlının’ veya ‘Büyüklere cevap vermez’ gibi ifadelerle büyümeleri öğütleniyor diyen Tarhan, ” Bu tür söylemeler, sorgulamayı engelleyen, yüreklerin bastırılmasını yücelten bir mesajı birlikte getiriyor. Başarılı olmak için barışçıl rekabet içinde almamız gerekiyor. Bu şekilde büyümek için onları koruyup onu hatadan uzak tutmak yerine, hesaplanabilir riskler almaları gerekiyor. Özellikle sosyal kaygısı olan, çaba harcayamayacakları, uğrunda mücadele edebilecekleri bir hedef olmalı. şeklinde konuştu.

Sosyal Medya ve Sosyal Fobi

Çocuk ve ergenlerin sosyal medyada bulunma sürelerinin sınırlandırılmasını gerektiğini belirten Prof. Tarhan, “Süreyi sınırlandırmamalıyız. Günümüzde pek çok ülkede çocukların ekran sürelerinin kısıtlanması arttı. Bizde de bu konu tartışılıyor ve yakın zamanda özellikle 13 yaş altı çocuklar için bir düzenlemenin çıkması bekleniyor” açıklamasında bulundu.

Sosyal Fobi Ergenlikte Neden Tavan Yapar?

Sosyal fobi (sosyal anksiyete bozukluğu), bireyin başkaları tarafından yargılanma, utanç verici bir duruma düşme veya reddedilme korkusu yaşadığı bir kaygı bozukluğudur. Ergenlik döneminde bu sorunun şiddetlenmesinin birkaç temel nedeni vardır:

1. Beyin Gelişimi ve Hormonal Değişimler

Ergenlikte beyin, özellikle duygu düzenleme ve sosyal değerlendirme ile ilgili bölgelerde (amigdala, prefrontal korteks) büyük değişimler yaşar. Aynı zamanda artan stres hormonları (kortizol) ve sex hormonları (östrojen, testosteron), kaygıyı tetikleyebilir.

2. Sosyal Onay İhtiyacının Artması

Ergenler için akranları tarafından kabul görmek çok önemlidir. Bu dönemde:
• “Herkes bana bakıyor mu?” düşüncesi yoğunlaşır.
• Eleştirilere karşı aşırı hassasiyet gelişir.
• Sosyal medyada “beğenilme” kaygısı artar.

3. Kimlik Arayışı ve Özgüven Eksikliği

Ergenlik, “Ben kimim?” sorusunun en çok sorulduğu dönemdir. Sosyal fobisi olan gençler:
• “Ya beğenilmezsem?”
• “Ya rezil olursam?”
• “Ya dışlanırsam?”
gibi düşüncelerle mücadele eder.

4. Olumsuz Deneyimler (Zorbalık, Alay, Reddedilme)

Okulda veya sosyal çevrede yaşanan:
• Alay edilme,
• Dışlanma,
• Aşağılanma,
sosyal fobiyi tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir.

5. Ebeveyn Tutumları

• Aşırı koruyucu ebeveynler, çocuğun sosyal becerilerini geliştirmesini engelleyebilir.
• Eleştirel ve mükemmeliyetçi tutumlar, ergenin özgüvenini zedeleyebilir.

Sosyal Fobiye Karşı Ne Yapılabilir?

✅ Erken müdahale önemli! Terapi (özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi) etkilidir.
✅ Sosyal beceri eğitimleri ve grup terapileri fayda sağlar.
✅ Aile desteği kritik rol oynar; eleştirmek yerine teşvik etmek gerekir.
✅ Sosyal medya kullanımını dengelemek önemlidir.
✅ Egzersiz ve mindfulness gibi teknikler kaygıyı azaltabilir.
Unutmayın: Sosyal fobi, tedavi edilebilir bir durumdur. Ergenlikte yoğunlaşsa da doğru destekle aşılabilir. Eğer siz veya bir yakınınız bu sorunu yaşıyorsa, bir uzmana başvurmaktan çekinmeyin.

📌 “Kendin olmaktan korkma, çünkü sen zaten yeterince değerlisin.” / Sağlıkta Haber