Laktoz intoleransı, vücudun süt ve süt ürünlerinde bulunan laktoz adlı şekeri tam olarak sindirememesi durumudur. Bu, bağırsaklarda laktaz enziminin yetersiz üretilmesinden kaynaklanır.
Laktoz sindirilemediğinde kalın bağırsağa ulaşır, burada bağırsak bakterileri tarafından fermente edilir ve şişkinlik, gaz, karın ağrısı, ishal gibi rahatsız edici semptomlara yol açar.
Yetişkinlerde Laktoz İntoleransı Neden Olur?
Yetişkinlerde laktoz İntoleransının üç ana tipi vardır:
Primer (Birincil) Laktoz İntoleransı – En yaygın türdür. Bebeklikte yüksek olan laktaz enzimi, yaşla birlikte doğal olarak azalır. Bu genetik bir durumdur ve özellikle Asya, Afrika, Güney Amerika ve Akdeniz kökenli bireylerde daha sık görülür.
Sekonder (İkincil) Laktoz İntoleransı – Bağırsakları etkileyen bir hastalık (çölyak, Crohn, enfeksiyonlar vb.) veya hasar sonucu geçici olarak gelişir. Altta yatan neden tedavi edildiğinde genellikle düzelir.
Konjenital (Doğuştan) Laktoz İntoleransı – Çok nadirdir. Bebek, doğduğu andan itibaren laktaz enzimi üretemez. Anne sütü dahil tüm süt ürünlerine karşı ciddi reaksiyon gösterir.
Yetişkinlerde Laktoz İntoleransı Belirtileri
Son dönemde adını sıklıkla duyduğumuz laktoz hassasiyeti yarattığı gaz problemleri nedeniyle süt ürünlerini sevenlerin yaşam kalitesini düşürüyor. Bu sorunun bağırsaklardan salgılanan laktaz enziminin yetersizliği durum sütte bulunun süt şekerinin sindirilememesi sonucunda ortaya çıkıyor.
Laktoz İntoleransı Belirtileri
Yaş İlerledikçe Laktoz İntoleransı Görülme Sıklığı Artar
Laktoz intoleransı hakında bilgi veren Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, “Bu durumda bağırsaklarda bakteriler ve mantarlar tarafından bir çeşit sindirme işlemi yapılır ve hidrojen, karbondioksit ve metan gazı oluşur. Laktoz intoleransının rahatsız edici semptomlarını azaltmak için süt, ekşi krema, ayran, tereyağı, yoğurt ve peynir gibi gıdalardan uzak durulması gerekir. Yaş ilerledikçe laktoz hassasiyeti görülme sıklığı artar” dedi.
Laktoz İntoleransı Karın Ağrısı Ve Şişkinlik Yapar
Laktoz intoleransının karın ağrısı, şişkinlik, ishal, gaz ve mide bulantısı belirtilerine sebep olduğunu belirten Dr. Eyyüp Kenan Özok, sanılanın aksine laktozun sadece süt ürünlerinde bulunmadığına dikkat çekerek, “Laktoz dokusu, tadı ve yapışkan nitelikleri için kullanılan gıda katkı maddesi olarak da kullanılır. Dolayısıyla sadece sütte değil; yoğurt, peynir, tereyağı, dondurma, süt tozu, işlenmiş gıdalar, sucuk, sosis, patates cipsi, çikolata, pasta, krema, bisküvi ve kurabiye gibi gıdaların hepsinde bulunur” dedi.
Yaş İlerledikçe Laktoz İntoleransı Görülme Sıklığı Artar
Yetişkinlerde Laktaz İntoleransı Herkesi Farklı Etkileyebilir
Laktaz enzimi eksikliği veya yokluğuna bağlı olarak bu gıdaların tüketilmesinin çeşitli rahatsızlıklara yol açacağına dikkat çeken İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, “Laktoz hassasiyetine sahip hastalar süt ve süt ürünlerini yeteri kadar tüketemedikleri için ihtiyaç duydukları kalsiyum ve D vitaminini de alamazlar. Hastalar bu vitamin ve mineralleri içeren brokoli, somon, sardalya, portakal suyu ve badem sütü gibi gıdaları tüketmeye özen gösterebilirler” diye konuştu.
Herhangi bir diyete başlamadan veya takviye kullanmadan önce mutlaka doktor değerlendirilmesinden geçmek gerektiğinin altını çizen Doktor Eyyüp Kenan Özok, “Laktoz intoleransı her bireyde farklı şekillerde etkiler yaratabilir ve herkesin tolerans düzeyi farklıdır. Bazı insanlar küçük miktarlarda laktozlu gıda tüketebilirken, diğerleri hiç tolerans gösteremez. Bunun için herhangi bir aksiyon alınmadan önce mutlaka bir uzmana başvurmak gerekir” dedi.
Laktoz İntoleransı Karın Ağrısı Ve Şişkinlik Yapar
Laktoz İntoleransına Karşı Bitki Bazlı Süt Çeşitleri Alternatif Oluyor
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, “Soya, pirinç, badem, hindistan cevizi, fındık, yulaf, kenevir, macadamia fıstığı ve fıstık sütü gibi bitki bazlı sütler ve türevleri doğal olarak laktoz içermez. Laktoz intoleransı olanlar için süt bazlı ürünlerin yerini almak üzere düşük laktozlu veya laktozsuz versiyonları tercih edilebilir” tavsiyelerinde bulundu.
Yetişkinlerde Laktoz İntoleransında Tanı İçin Test Şart
Laktoz intoleransından şüphelenenlerin hidrojen nefes testi, laktoz tolerans testi, genetik testi, laktaz aktivitesi ve dışkı testine başvurabileceğini belirten İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok“Normal bireylerde laktoz içeren ürünler tüketildikten sonra kanda glukoz seviyesi yükselir. Laktoz intoleransı olan bireylerde ise kanda glukoz düzeyinde artış saptanmaz. Hastalığın kesin tanısı endoskopik yöntemle, bağırsaktan alınan biyopside laktaz enziminin eksikliğinin kanıtlanmasıyla konur” dedi./
Yetişkinlerde Laktoz İntoleransı Tanısı Nasıl Konur?
Laktoz intoleransı genellikle doktor tarafından şu yöntemlerle değerlendirilir:
Hidrojen nefes testi – En sık kullanılan testtir. Laktoz verildikten sonra nefeste yükselen hidrojen seviyesi ölçülür.
Laktoz tolerans testi – Kan şekeri seviyesindeki değişim izlenir.
Dışkı asidite testi – Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda kullanılır.
Eliminasyon diyeti – Süt ürünleri kesilip belirtilerin düzelip düzelmediği gözlenir.
SAĞLIKTA HABER
Sağlıkta Haber Youtube Kanalımıza Mutlaka Abone Olun!
Kadın sağlığı, erkek sağlığı, çocuk sağlığı, psikoloji, cinsel yaşam, diyet, estetik, doktor, hastane adresleri, ilaç arama ve daha fazlası Sağlıkta Haber’de
SAĞLIKTA HABER: SAĞLIKTA GÜVENİLİR HABER KAYNAĞINIZ
Sağlık alanında yaşanan en son gelişmelerden haberdar olmak ve daha sağlıklı bir yaşam sürdürmek için Türkiye’nin en kapsamlı sağlık haberleri portalı Sağlıkta Haber’i takip edin!